پلاستیک

پلیمر چیست

پلیمر چیست

پلیمر(polymer) که در لغت‌نامه فارسی از آن به اسم درشت‌مولکول یا بسپار یاد می‌شود، همانطور که از نام فارسی آن مشخص است، یک مولکول می‌باشد که از واحد هایی تکراری به نام مونومر(monomer) تشکیل شده است. پلیمر‌ها انواع مختلفی دارند و هر‌جایی می‌توانند وجود داشته باشند.خیلی‌ها وقتی اسم پلیمر به گوششان می‌خورد تنها به پلاستیک فکرمی‌کنند، درصورتی که پلیمر‌ها از درون سلول‌های بدن ما به عنوان پروتئین‌ها که واحد‌های مونومر آن آمینواسید می‌باشد وجود دارند تا پلیمر‌های طبیعی دیگر، مانند پشم گوسفندان، DNA، نشاسته و… ؛ در ادامه به معرفی کامل انواع پلیمرها می‌پردازیم.

انواع پلیمر چیست

انواع پلیمر چیست

انواع پلیمر چیست

پلیمر‌ها را می‌توان به دسته‌ های مختلفی تقسیم کرد، از جمله این تقسیم‌ها می‌توان تقسیم پلیمر‌ها ازلحاظ طبیعی یا مصنوعی بودن، تقسیم پلیمر‌ها ازلحاظ منشاء، تقسیم پلیمر‌ها ازلحاظ خواص فیزیکی وشیمیایی، تقسیم پلیمر‌ها از لحاظ اثر پذیری در برابر حرارت و دسته بندی‌های مختلف دیگر را نام برد.

مهم‌ترین و اولین دسته‌بندی پلیمر‌ها، تقسیم بندی آن‌ها به انواع پلیمر‌های مصنوعی و پلیمر‌های طبیعی می‌باشد. بطور کلی پلیمر‌های طبیعی از انواع بسپار‌ها می‌باشند که ازمنابع گیاهی و حیوانی در طبیعیت به دست می‌آید، خیلی از این پلیمر‌ها درواکنش های بدن ما نیز ساخته می‌شوند مثل ساخت پروتئین های عملکردی سلول‌ها که در واکنش‌های ترجمه سلولی با پیوند دادن آمینواسید‌ها، پروتئین‌های مورد نیازعملکردی سلول ها مانند انواع آنزیم‌ها ساخته می شود. از پروتئین‌های گیاهی می‌توان نشاسه را نام برد این بسپار از اتصال مونومر‌هایی به اسم گلوکز ساخته شده است. پلیمر‌های مصنوعی ازانواع پلیمر‌ها می‌باشند که در آزمایشگاه‌ها توسط انسان با واکنش‌ پلیمری یا پلیمریزاسیون تولید می‌شوند. پلیمر‌های مصنوعی کاربرد‌های فراوانی دارد و با پیشرفت علم می‌توان انواع مختلفی از آن ها را ساخت از پلاستیک‌های نازک تا لوله‌های بزرگ فاضلاب و جلیقه‌های ضدگلوله که از پلاستیک فشرده می‌باشد.

دسته بندی پلیمر‌ها

دسته بندی پلیمر‌ها

دسته بندی پلیمر‌ها

در قسمت قبلی انواع پلیمر‌ها را بطور کلی برسی کردیم، دراین قسمت سعی داریم از دسته بندی‌های نام برده شده توضیحی در مورد آن‌ها بدهیم.

انواع پلیمر‌ها از لحاظ اثر پذیری در مقابل حرارت

در این مورد پلیمر‌ها به دو دسته گرما‌نرم(ترموپلاستیک) و گرما‌سخت(ترموست) تقسیم می‌شوند. پی وی سی ،پلی پروپن و پلی اتن‌ها ازجمله ترموپلاستیک‌ها هستند، این دسته از پلیمر‌ها در اثر حرارت نرم شده و شکل پذیر می‌شوند و هنگامی که دردمای اتاق قرار بگیرند جامد می‌شوند.

سلیکون، اپوکسی و یورتان ها از جمله ترموست‌ها هستند، ویژگی این دسته از پلیمر‌ها این است که در مقابل حرارت برخلاف ترموپلاستیک‌ها قابل ذوب و شکل پذیری نمی‌باشند و در اثر حرارت تخریب می‌شوند.

انواع پلیمر‌ها از لحاظ زنجیره

پیوند های پلیمر‌ها به سه دسته پیوند عرضی، خطی و شاخه‌ای تقسیم می‌شوند. در پلیمر‌های خطی مونومر‌ها بصورت خطی به‌یکدیگر متصل شده‌اند و زنجیره‌های بلندی را تشکیل می‌دهند. این مدل از پلیمر‌ها چگالی بیشتری نسبت به شاخه دار‌ها دارند و مقاومت آن‌ها بیشتراست و معمولا کاربرد آن‌ها برای ساخت قسمت‌های محکم ساز‌ها می‌باشد، مثل ساخت لوله ها یا ساخت بطری‌ها استفاده می‌شوند.

پلیمر‌های شاخه‌دار انواعی از پلیمر‌ها می‌باشند که مونومر‌های آن‌ها در طی واکنش بصورت خطی کنار‌هم قرار نمی‌گیرند و به صورت شاخه‌ای به‌ یکدیگر متصل می‌شوند، شاخه‌ای بودن این پلیمرها باعث شده تا فاصله بین مولکولی آن‌ها نسبت به پلیمر‌های خطی بیشتر باشد و به‌همین دلیل نقطه ذوب آن‌ها پایین‌تر از پلیمر‌های خطی می‌باشد. این پلیمر‌ها در ساخت نایلون‌ها و سلفون‌ها کاربرد دارند.

پلیمر‌های دارای پیوند عرضی از انواع پلیمر‌های دارای پیوند سه‌بعدی و شبکه‌ای می‌باشند. پیوند‌های عرضی آن باعث شده تا ساختار شبکه‌ مانند و سه‌ بعدی به خود بگیرد و دارای استحکام بالایی می‌باشد.

انواع پلیمر‌ها از لحاظ تعداد مونومر

انواع پلیمر‌ها از لحاظ تعداد مونومر

انواع پلیمر‌ها از لحاظ تعداد مونومر

پلیمر‌ها از لحاظ تعداد مونومر به دو دسته هموپلیمر و کوپلیمر دسته‌بندی می‌شوند. هموپلیمر‌ها دسته‌ای از پلیمرها می‌باشند که مونومرها یا واحدهای تکرار شونده آن‌ها تنها از یک نوع مونومر باشد، پلی‌اتن از انواع هموپلیمرها می‌باشد که واحدهای سازنده آن همگی اتن می‌باشد. مولکول‌های گازاتن در شرایط مناسب با شکستن یک پیوند به یک‌دیگر متصل شده و زنجیره بلندی از این پیوند به وجود می‌آید که پلی‌اتن نام دارد.

کوپلیمر‌ها از انواع پلیمر‌ها هستند که مونومر‌های آن از دو ماده مختلف یا بیشتر تشکیل شده است،به فرایندی که در آن کوپلیمر تشکیل می شود کوپلیمریزاسیون می‌گویند.ازانواع کوپلیمر‌ها می‌توان به آکریلو‌نیتریل‌بوتادین‌استارین(ABS) اشاره کرد.

 

رشته پلیمر چیست

رشته مهندسی پلیمر از رشته‌های محبوب و دارای بازارکار خوبی می‌باشد، چراکه علم پلیمر از نیازهای اساسی اکثر صنایع می‌باشد.محیط کاری این رشته در آزمایشگاه‌ها و کارخانه‌ها می‌باشد. نیاز روز افزون دنیا به محصولات پلیمری و گستردگی کاربرد این رشته در صنایع مختلف از جمله صنایع پوشاک، تجهیزات پزشکی، تجهیزات ساختمانی، صنایع خودروسازی، صنایع بسته بندی غذایی و…باعث شده که این رشته در سراسر دنیا دارای بازارکار و پرطرفدار باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *